Dünyada ve Türkiye’de Sosyal Medya

Veriler ile Dijital Dünya

We Are Social/Hootsuite’in “Digital 2020” raporundaki verilere göre, Dünya’da yaşayan 7,8 milyar insanın 4,57 milyarı internet kullanıcısı olup yaygınlık (penetration) %59 seviyesindedir. Cep telefonu kullanıcı sayısı, 5,16 milyar kişi ve %66 yaygınlığa ulaşmıştır. Sosyal medya uygulamaları kullanıcı sayısı ise, son bir yılda %8’den fazla artarak 3,81 milyara kişi ve %49 yaygınlığa ulaşmış olup 2020 sonuna kadar dünya nüfusun yarısının (%50 yaygınlık) sosyal medya uygulamaları kullanıcısı olması beklenmektedir.

“Digital 2020” raporundaki verilere göre, muhtemelen bu yıl insanlar 100 günden fazla zamanını çevrimiçi (online) geçirecekler. Ortalama bir internet kullanıcısı her gün 6 saat 43 dakika zamanını çevrimiçinde harcıyor.

Uyku için günde yaklaşık 8 saat çıkarsanız, uyanık geçen hayatımızın %40’ından fazlasını çevrimiçi (internette ya da sosyal medyada) harcamak anlamına gelir.

Ancak, bu süreler ülkeden ülkeye değişlik göstermektedir, örneğin Filipinler’de günlük çevrim içi harcama 9 saat 45 dakika iken, Japonya’da 4 saat 22 dakikadır.

“Sanal Evren” de denilen Internet dünyasında üretilen, paylaşılan ve saklanan veri büyüklüğü olağan üstü bir hızla artıyor. 2005 yılında 0,1 Zetabyte olan Sanal Evrenin büyüklüğü 2013’de 4,4 Zetabyte’a ulaşmış, 2020 yılında ise 10 kat artışla 44 Zetabyte büyüklüğe ulaşması beklenmektedir.

Veriler ile Dijital Türkiye

We Are Social/Hootsuite’in “Digital 2020” raporundaki verilere göre, bir önceki yıla göre %4 artışla Türkiye’de internet kullanıcı sayısı 62,7 milyon kişiye ulaşmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2019 verilerine göre ise, Türkiye’de nüfusun %75,3’ü internet kullanıyor. Bu oran erkeklerde %81,8, kadınlarda ise %68,9’u buluyor. Son 10 yıldaki verilere göre Türkiye’de internet kullanım her yıl artıyor.

Internette geçirilen süre dünya ortalaması günlük 6 saat 43 dakikaya karşılık Türkiye insanı internette günde ortalama 7 saat 29 dakika geçiriliyor. 16-64 yaş arası incelendiğinde Türkiye, internette geçirilen süre açısından 42 ülke arasında 12’inci sırada yer alıyor.

Digital 2020 raporuna göre, dünyada Sosyal Meyda uygulamaları kullanımı bir önceki yıla göre %9,2 artışla 3,8 milyar kişiye ulaşmış olup Türkiye’de ise 54 milyon sosyal medya kullanıcısı bulunuyor, bu yaygınlığın %64’e ulaştığını gösteriyor.

Dünya’da en fazla kullanılan sosyal medya platformlarından Facebook 1’ınci, YouTube 2’inci ve WhatsApp 3’üncü sırada. Instagram 6’ıncı, TikTok 7’inci, Snapchat 12’inci, Twitter ise 13’üncü sırada yer alıyor.

Türkiye’de Internet kullanıcılarının en fazla ziyaret ettiği siteler arasında YouTube 2’inci, Facebook 3’üncü, Twitter 5’inci, Instagram 6’ıncı, Netflix 16’ıncı sırada bulunuyor.

Facebook’u dünya çapında 1,95 milyar kişi, Türkiye’de 37 milyon kişi kullanıyor. Türkiye, dünya sıralamasında Facebook’un en fazla kullanıldığı 10’uncu ülke.

Twitter dünya çapında 340 milyon kişi tarafından kullanılıyor, Türkiye ise yaklaşık 38 milyon kullanıcı ile dünyada 6’ıncı sırada.

SimilarWeb verilerine göre Türkiye’de “www.google.com“un ardından internette en çok ziyaret edilen 2’ci site. Türkiye’de Instagram’ın 38 milyon, Snapchat’in ise 7,7 milyon kullanıcısı bulunuyor.

Film izleme platformu Netflix’in 2020 Nisan ayı itibarıyla dünyadaki abone sayısı 183 milyon. Türkiye’de ise abone ücreti ödeyen 1,5 milyondan fazla abonenin olduğunu tahmin ediliyor..

Dünyada insanlar sosyal medyada günde ortalama 2 saat 24 dakika zaman harcıyor, Türkiye’de ise insanlar günlük ortalama 2 saat 51 dakika zamanını sosyal medyada harcıyor.

Türkiye, 16-64 yaş grubunun sosyal medyada geçirdiği süre açısından 46 ülke arasında 15’inci sırada yer alıyor.

Global Web Index’e göre, Türkiye’de 16-64 yaş arasındaki internet kullanıcıların %93’ü video izliyor, %72’si müzik dinliyor, %45’i vlog izliyor, %43’ü radyo, %30’u ise podcast dinliyor.

Dünyada Sosyal Medya Uygulamaları Düzenlemeleri

İlkesel olarak özgürlük ve güvenlik birbirlerine alternatif olmayan, birinin başladığı yerde diğerinin sınırının olduğu eşit ağırlıklı olgulardır. Kişisel özgürlükler ile toplumsal sorumluluklar da benzer olgulardır. Bunlar birbirlerine feda edilemez ve biri için diğerinden vazgeçilemez.

Küresel ya da ülkeler bazında bu olgulara ilişkin yapılan düzenlemeler (regulation) normal kabul edilmelidir. Düzenlemeler kısıtlamalar anlamından ziyade bu olguların güvence altına alınması olarak değerlendirilmelidir. Aynı zamanda fiziki dünyada geçerli olan kural ve sorumluluklar, sosyal medya uygulamalarının da içinde olduğu sanal dünyada da geçerli olması bir gerekliliktir.

Son 5 yılda, başta gelişmiş batı ülkeleri olmak üzere çok sayıda ülkede sosyal medya platformlarına yönelik düzenleme (regulation) ve yükümlülükler getirilmiştir, Bu ülkeler kanunlarına aykırılık taşıyan içerik ve paylaşımların kaldırılmasından sosyal medya platformlarını sorumlu tutan ve gerekli adımların atılmaması halinde de şirketlere cezai yaptırım öngören düzenlemeler yapılmıştır.

Sanal dünya ve sosyal medya yönelik olarak bazı ülkelerin yapmış olduğu düzenlemelere bakacak olursak;

İngiltere 

İngiltere’de sosyal medya platformlarındaki içerikler üzerinde devlet denetimin artırılması konusunda sektörel düzenleme kurumu Ofcom’unun (Türkiye’deki BTK muadili kurum) yetkilendirilmesine yönelik kanuni düzenleme çalışmaları devam ediyor. Yapılacak düzenlemeler ile, teknoloji şirketlerinin platformları üzerindeki içeriklerden ve diğer kullanıcıların zararlı içeriklere karşı korunmasından sorumlu tutulması öngörülüyor.

Yapılmakta olan düzenleme ile, şiddet içeren, terör bağlantılı, siber zorbalık ve çocuk istismarı gibi kategorilere girebilecek içeriklerin hızlı bir şekilde kaldırılması talep edilecek, buna uymayan şirketlere ise ceza uygulanması da planlanıyor. Toplum açısından zararlı kabul edilen içerikler konusunda işlem yapmayan sosyal medya şirketlerine dava açılması ve gerektiğinde erişimin engellenmesi düşünülmektedir.

Almanya

Almanya’da Haziran 2017 tarihinde Federal Meclis Bundestag tarafından onaylanan NetzDG adlı yasal düzenleme ile ülke genelinde iki milyondan fazla kayıtlı kullanıcısı olan sosyal medya platformuna sahip teknoloji şirketleriyle ilgili düzenlemeler içeriyor.

Yasa, sosyal medya platformları üzerinde yer alan içeriklere yönelik şikayetlerin değerlendirilmesiyle ilgili prosedürler oluşturması, yasalara açıkça aykırılık taşıyan içeriklerin 24 saat içerisinde kaldırılması ve bu konuda yapılanlara ilişkin altı aylık rapor yayımlamaları gerekiyor. Düzenlemelere uymayanlara cezai yaptırım söz konusu olup bireyler için 5 milyona Euro kadar, şirketler için ise 50 milyon Euro para cezası verilebilmektedir.

Almanya’daki platformlarında var olan yasadışı faaliyetlerle ilgili yeterli bildirim yapmadığı için 2019 Temmuzda Facebook’a 2 milyon Euro ceza verdi.

Avustralya

Avustralya, 2015 yılında sosyal medya şirketlerinin içeriklerle ilgili sorumluluklarını tanımlayan ve cezai yaptırımlar öngören yasal düzenlemeler yapılmıştır. “İnternet Güvenliğinin Artırılması Kanunu” kapsamında, eGüvenlik Komiserliği oluşturuldu ve bu komiserliğe, sosyal medya platformlarından başkalarına hakaret ya da aşağılama içeren içerikleri kaldırmalarını talep etme yetkisi verildi.

Sakıncalı içerikleri 48 saat içerisinde kaldırılmayan şirketlere ve içeriği yayınlayan kişilere para cezası verilmesi öngörülüyor. Nefret Uyandırıcı Şiddet İçeren Materyal Kanunu ile sosyal medya şirketlerin içerik kaldırma taleplerine uymaması halinde yöneticilerine üç yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülüyor. Ayrıca şirketlere de küresel cirolarının yüzde 10’una kadar para cezası kesilebilecek.

Fransa

Fransa’da Mayıs 2020’de internette nefret söylemini engellemeye yönelik bir yasal düzenleme Fransa Parlementosu tarafından kabul edilmiştir. Kanun kapsamında, 24 saat içerisinde ırk, din, cinsel yönelim ve cinsiyet temelli nefret söyleminin yanı sıra cinsel taciz kapsamına giren içeriklerin kaldırılması isteniyor. Terör ve çocuk istismarı alanlarındaki içeriklerin kaldırılması için öngörülen süre bir saat olarak belirlenmiştir.

Yasal düzenlemeye uymayan sosyal medya şirketlerine 1,25 milyon Euro kadar para cezası verilebilmektedir.

Rusya

Rusya’da internete yönelik bir dizi düzenleme getirilmiştir. 2015 yılında yapılan düzenleme ile sosyal medya uygulamaları şirketlerinin Rus vatandaşlarıyla ilgili verilerin bulunduğu sunucuları Rusya’da tutmaları zorunlu hale getirilmiştir.

Bu zorunluluğa uymayan LinkedIn’e erişim kapatılırken, Facebook ve Twitter’a da bu zorunluluğa nasıl uyum göstereceklerine dair net bir plan ortaya koymadıkları için para cezası verilmiştir.

2019 Kasımda yürürlüğe giren son düzenleme ile düzenleyici kurumlara “acil bir durum anında” internetin fişini çekme yetkisi verilmiştir.

Kaynakça

https://www.mobileconnectivityindex.com/#year=2018&zoneIsocode=TUR

https://wearesocial.com/blog/2020/04/digital-around-the-world-in-april-2020

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-53261921

Abonelik talebiniz geçersiz. Lütfen tekrar deneyin.
Başarılı bir şekilde abone oldunuz.

Email Aboneliği

Makalelerden, sunumlardan ve paylaşımlardan hemen haberdar olmak için email bültenine abone olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir